Unntak frå kravet til å bruke kassasystem etter kassasystemlova

Frå 1.1.2019 trer bokføringsloven § 10 a Særlige regler om dokumentasjon av kontantsalg i kraft:
"Bokføringspliktige skal registrere og dokumentere kontantsalg ved bruk av kassasystem med produkterklæring som tilfredsstiller krav i kassasystemlova og krav etter forskrift gitt i medhold av kassasystemlova. Departementet kan i forskrift fastsette krav til bruk av kassasystem mv., herunder fastsette unntak."

Hovudregelen er dermed at ein ved kontantsal skal nytte eit kassasystem som tilfredsstiller krava i kassasystemlova og kassasystemforskrifta.

I kassasystemlova § 2 a blir kontantsal definert slik:

"sal av varer og tenester der kjøparen si betalingsplikt overfor seljar blir gjort opp ved levering, ved bruk av betalingskort eller kontantar som betalingsmiddel. Sal over internett eller ved oppkrav blir ikkje rekna som kontantsal"

Det er vedteke endringar i bokføringsforskrifta knytt til kassasystemregelverket med verknad frå 1. januar 2019. Her blir kontantsal definert på same måten som i kassasystemlova. Gjeldande unntaksreglar for krav til å bruke kassaapparat for ambulerande og sporadisk kontantsal i bokføringsforskrifta § 5-4-1 blir vidareført, samtidig som det blir innført ytterligare to unntak.

Unntaka i bokføringsforskrifta § 5-4-1 frå 1. januar 2019 kan oppsummerast slik:

  • Generelt unntak for bokføringspliktige med kontantsal som ikkje overstig kr 50 000 eksklusive meirverdiavgift i løpet av eit rekneskapsår
  • Ambulerande eller sporadisk kontantsal som ikkje overstig 3 gongar folketrygda sitt grunnbeløp (p.t. kr 280 902 eksklusive meirverdiavgift). Eksempel på ambulerande verksemd kan vere sal av frukt og bær langs veien om sommaren, sal på messer og liknande og sal frå fiskebil. For verksemd som i hovudsak har sal på kreditt, kan unntaket for sporadisk kontantsal brukast.
  • Bruk av kontantfaktura som tilfredsstiller krava i bokføringsforskrifta delkapittel 5-1. Dersom alt kontantsal blir registrert med namn og adresse på kvitteringa (fakturaen) vil dette unntaket kunne brukast. Det er viktig å vere klar over at alt sal må skje på denne måten, også ev. varesal av mindre omfang. For ikkje å kome inn under kassasystemlova må leverandør sørgje for at systemet er oppbygd slik at det ikkje kan registrerast kontantsal på systemet utan at kjøper sitt namn og adresse blir registrert.

Dei andre unntaka i bokføringsforskrifta delkapittel 5-4 blir også vidareført i stor grad, blant anna høve til å gjere unntak frå kravet til kassasystem i særlege tilfelle. Unntaket for automatar, jf. forskrifta § 5-4-3 blir avgrensa, slik at det ikkje gjeld for drivstoff-, parkerings- og billettautomatar. Unntaket gjeld heller ikkje andre automatar med funksjonalitet til å skrive salskvittering.

Den bokføringspliktige må ta stilling til om han har behov for eit kassasystem som tilfredsstiller kassasystemlova, eller om han kan nytte ei fakturaløysing eller liknande etter unntaksføresegnene i bokføringsforskrifta.

Endringane i bokføringsforskrifta gjeldande frå 1. januar 2019.