Reiarlag

  • Skriv ut

Kort orientering om ordninga for skattlegging av reiarlag frå Sentralskattekontoret for storbedrifter januar 2001.

Stortinget vedtok hausten 1996 at driftsinntekter frå reiarlagsverksemd skulle vere fritekne frå løpande skattlegging, så lenge ein beheld overskotet innanfor verksemda. Reiarlaga skulle likevel betale ein tonnasjeskatt av selskapa sin nettotonnasje, og alminneleg inntektsskatt av ei eventuell nettoinntekt frå finansielle postar. Frå inntektsåret 2007 blei ordninga endra, slik at driftsinntektene blei endeleg skattefrie. Av den latente skatteplikta når ein går over til ny ordning skal 2/3 delar betalast inn over 10 år, medan 1/3 kunne investerast i miljøtiltak. Innbetalingskravet er rekna ut til om lag 14 milliardar, medan ytterlegare 7 milliardar i staden kan investerast i miljøtiltak.

Skildringa nedanfor er slik ordninga er frå og med inntektsåret 2007.

Krav til selskap innanfor ordninga
For å kome inn under dei særskilde reglane må selskapet vere eit norskregistrert aksjeselskap som eig skip eller fartøy anten direkte, eller indirekte gjennom eit anna selskap. Eit slikt anna selskap kan vere eit partreiarlag eller kommandittselskap, som då blir likna etter reglane innanfor ordninga for den forholdsmessige parten som deltakaren eig innanfor ordninga. Indirekte eige av skip kan òg vere oppfylt ved at aksjeselskapet eig aksjar i eit anna aksjeselskap som er innanfor ordninga. Den minste eigardelen ved slikt indirekte eige er 3 %. Som fartøy reknar ein òg hjelpefartøy som blir nytta i petroleumsverksemd, som til dømes supplybåtar og ankerhandteringsfartøy, og også skip som utfører seismiske undersøkingar på havbotnen og entreprenørfartøy.

Verken aksjeselskapet innanfor ordninga eller dei underliggjande selskapa som er nemnde, kan eige andre driftsmiddel enn skip og fartøy, heller ikkje aksjar eller partar i andre selskap bortsett frå børsnoterte aksjar. Selskapa kan likevel eige partar i poolselskap, dvs. eit selskap der fleire reiarlag samarbeider ved at skip blir nytta forretningsmessig gjennom felles management og der fortenesta blir fordelt etter ein fordelingsnøkkel. Selskapet kan i tillegg eige finansaktivum.  Selskap som dei som er nemnde, kan i tillegg til utleige og drift av eigne og innleigde skip, òg drive strategisk og kommersiell leiing av skipa, medrekna løpande management. Denne typen leiing og management kan ein òg drive overfor fartøy i andre selskap innanfor det same konsernet, og overfor skip som tilhøyrer andre selskap som deltek i poolselskap som òg konsernet deltek i. Selskapet kan òg drive nærare definert anna verksemd knytt til utleige og drift av skip i konsernet, som til dømes handtering av gods knytt til transportverksemda, sal av varer og tenester som blir nytta om bord, og verksemd knytt til passasjerterminalar.

Eit selskap innanfor ordninga er etter dette eit reindyrka skipseigande selskap som ikkje eig andre driftsmiddel enn skip og fartøy, og som berre har inntekter frå drifta av skipa og nært tilknytt verksemd som omtalt, i tillegg til avkastning av finansaktivum. Selskapet treng ikkje eige skipa direkte, men eventuelt gjennom eigardel i andre selskap. Selskapet kan òg eige driftsmiddel som er nødvendige for tilknytt verksemd, bortsett frå fast eigedom, og kan òg ha tilsette knytt til denne verksemda. Selskap innanfor ordninga kan likevel ikkje yte lån til relaterte selskap eller personar utanfor ordninga, og heller ikkje stille garantiar eller tryggleik for slike selskap eller personar.

Eit ytterlegare krav er at selskapa, når det gjeld entreprenørskip, ikkje kan ha inntekt frå oljeverksemd på norsk sokkel. Eit slikt fartøy må difor leigast ut til eit driftsselskap utanfor ordninga som driv for eiga rekning og risiko for at eigarselskapet skal kunne kome inn under ordninga. For slike fartøy som blir brukte i Nordsjøen er det difor berre bareboat uteigeinntekter som kan kome inn under ordninga.

Frå 1. juli 2005 blei det innført eit flaggkrav i ordninga. Flaggkravet er at dersom delen nettotonnasje i selskapet eller konsernbundne selskap innanfor ordninga som seglar under flagg som tilhøyrer ein stat innanfor EØS, var under 60 prosent av samla tonnasje, måtte han ikkje reduserast i høve til kva som var tilfelle per 1. juli 2005. Dette kravet gjeld ikkje dersom flaggdelen innanfor EØS for alle skip innanfor ordninga ikkje gjekk ned føregåande år (nasjonalt flaggkrav). På grunn av dette gjeld ikkje flaggkravet på selskapsnivå for inntektsåra 2006 og 2007.

Skattlegginga av selskap innanfor ordninga
Eit selskap innanfor ordninga blir ikkje skattlagd for overskot på drifta av fartøya og tilknytt verksemd. Avkastninga av finansaktivum redusert med gjeldsrenter er derimot skattepliktig inntekt. Selskapa får berre frådrag for den delen av gjeldsrentene som etter ei forholdsmessig fordeling fell på finansaktivum. Ein skal òg gjere ei slik forholdsmessig fordeling når det gjeld skattepliktig eller frådragsgivande agio og disagio. Eit negativt finansresultat kan framførast til frådrag i den positive finansinntekta for seinare år.

Ettersom ikkje alle gjeldsrenter kjem effektivt til frådrag i eit selskap som er skattlagt som reiarlag, kan det lønne seg at aksjonærane finansierer selskapet utanfor ordninga. På denne måten kan aksjonærane få frådrag for gjeldsrenter som ikkje ville ha kome effektivt til frådrag dersom det var selskapet sjølv som stod for finansieringa. Difor blir det lagt til ei utrekna inntekt for selskapet innanfor ordninga dersom eigenkapitalprosenten er høg. Dette gjer ein ved å skattleggje selskapet for differansen mellom dei faktiske gjeldsrentene til selskapet og 50 % av selskapet sine bokførte aktivum multiplisert med ei rente som blir fastsett for kvart einskild år.

I og med at driftsinntekta er endeleg skattefri, kan utbytte i utgangspunktet delast ut utan at det må skattleggjast på selskapet si hand. På grunn av den latente skatteplikta på gevinst når ein går over frå gammal til ny ordning per 1. januar 2007, kan likevel ei slik utdeling ut over opptent overskot i ny ordning føre til korreksjonsinntekt. Det same gjeld ved utdelt konsernbidrag.

Tonnasjeskatten reknar ein ut på grunnlag av nettotonnasjen til fartøya, og han blir kravd inn uavhengig av selskapa sine resultat. Skip som tilfredsstiller visse miljøkrav kan få inntil 50 % reduksjon av tonnasjeskatten.

Selskapa innanfor ordninga kan fritt yte og ta imot konsernbidrag. Men konsernbidraga jamnar ikkje ut inntekta når anten ytar eller mottakar er innanfor ordninga.

Når ein trer inn i ordninga
Driftsinntektene og verdistigninga på driftsmidla som skjer etter at ein trer inn i ordninga er skattefrie. Men eventuelle inntekter som ikkje er skattlagde og verdistigning før ein trer inn i ordninga skal skattleggjast. Selskapet må difor skattleggjast for differansen mellom verkeleg verdi og skattemessig verdi på det tidspunktet selskapet trer inn i ordninga. Gevinsten kan førast på gevinst- og tapskonto, medan eit eventuelt tap fell bort. Aksjar og annan finansaktivum som kjem inn under fritaksmetoden (unnateke partar i underliggjande deltakarlikna selskap) skal likevel verdsetjast til kostpris ved utrekninga for å unngå skattlegging. Andre finansaktivum er framleis skattepliktige innanfor ordninga, og skal verdsetjast til skattemessig verdi etter kontinuitetsprinsippet.

Som nemnt ovanfor skal partar i deltakarlikna selskap også verdsetjast til verkeleg verdi. For å unngå omgåingar, skal sal av slike partar til eit selskap skattlagt som reiarlag frå eit relatert selskap utanfor ordninga skattleggjast på kjøpar med differansen mellom verkeleg verdi og seljaren sin skattemessige verdi. Ettersom partane kjem inn under fritaksmetoden, hadde eit slikt sal elles ført til at selskapet unngjekk skattlegging då dei tredde inn i ordninga. Ei slik skattlegging skal ein òg gjennomføre når ein overfører skip og aksjar internt i NOKUS-selskap. Også denne skattepliktige inntekta kan førast på gevinst- og tapskonto.

Som ei overgangsordning skal dei eigedelane som ordinært blir verdsette til verkeleg verdi når ein reknar ut gevinsten ved å tre inn i ordninga, fastsetjast til bokført verdi når ein trer inn i inntektsåra 2007 og 2008. Dersom selskapet trer ut av ordninga eller sel fartøy eller part i eit deltakarlikna selskap og NOKUS innan tre år etter at ein trer inn i ordninga, skal selskapet skattleggjast for differansen mellom verkeleg verdi og verdien som er lagt til grunn når ein trer inn i ordninga.

Når ein trer ut av ordninga
Det er frivillig om reiarlaga ønskjer å bli likna etter reglane som gjeld for ordninga. Det er òg frivillig om ein ønskjer å tre ut av ordninga. Dersom selskapet ikkje overheld krava til eigedelar og drift, kan selskapet bli tvinga til å gå ut av ordninga. Dei fleste brota på reglane for ordninga kan likevel reparerast innan to månader etter at brotet oppstod.

All driftsinntekt som er opptent og verdiauken på driftsmidla som har skjedd medan selskapet var innanfor ordninga blir endeleg skattefritt på selskapet si hand. Når ein trer ut av ordninga må det difor setjast ein marknadsverdi på driftsmidla til selskapet, som blir grunnlaget for dei seinare skattemessige avskrivingane og inntektsoppgjeret til selskapet. Som når ein trer inn skal finansaktivum som kjem inn under fritaksmetoden fastsetjast til kostpris, og andre finansaktivum til skattemessig verdi. Det skjer likevel inga skattlegging når ein trer ut av ordninga, bortsett frå om ein trer ut innan tre år etter at ein tredde inn etter overgangsordninga i 2007 og 2008. Dersom selskapet har gevinst som ikkje er skattlagt, frå overgangen frå gammal til ny ordning, eller rest på fond for miljøinvesteringar, blir dette òg skattlagt når ein trer ut.

Partar i deltakarlikna selskap skal òg setjast til verkeleg verdi når ein trer ut. Dersom slikt selskap ikkje har andre deltakarar utanfor ordninga, blir også driftsmidla i det deltakarlikna selskapet sett til verkeleg verdi. Dersom det deltakarlikna selskapet har deltakarar utanfor ordninga, er deltakaren som trer ut bunden av den skattemessige verdien som er i selskapet. Ein skal difor rekne ut ein over- eller underpris som skal avreknast mot framtidig overskot eller underskot frå det same selskapet som kjem av skilnaden.

For å unngå at nokon trer ut av ordninga ved underskot og seinare trer inn att ved overskot, er det forbod mot å ta imot konsernbidrag som jamnar ut inntekta dei første tre åra etter at ein trer ut.

Fann du det du leitte etter?

Maks 255 tegn. Kun tall og bokstaver.