Obowiązek płacenia składki na ubezpieczenie społeczne
Członek systemu ubezpieczeń społecznych winien płacić składki. Wysokość składek ustala się jako procent dochodu osobistego zgodnie z ustawą skarbową, § 12-2 i 12-10, patrz ustawa o ubezpieczeniu społecznym, § 23-3. Stawka składki na ubezpieczenie społeczne ustalana jest corocznie przez parlament i wynosi w roku 2008:
- 7,8% wynagrodzenia i innych dochodów osobistych
- 11% dochodów z działalności gospodarczej i innych przychodów osobistych
Jeśli chodzi o pracowników, składka na ubezpieczenie społeczne zwykle jest włączona do zaliczek na podatek, odprowadzanych przez pracodawcę, i jest uwzględniona w tabelach zaliczek. Składka na ubezpieczenie społeczne dla osób samodzielnie prowadzących działalność gospodarczą, podlegających systemowi ubezpieczeń społecznych, jest uwzględniona w podatku zaliczkowym. Jeśli pracownik nie będzie opodatkowany w Norwegii, składkę na ubezpieczenie społeczne wpłaca się do lokalnego biura NAV.
Obowiązek płacenia podatku pracodawcy – pracodawcy zagraniczni
Pracodawca zobowiązany jest do wpłacania podatku pracodawcy na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia i innych świadczeń za pracę i zlecenia wykonane w lub poza usługami w Norwegii lub na norweskim szelfie kontynentalnym. Obowiązek płacenia podatku pracodawcy jest powiązany z obowiązkiem składania sprawozdań dotyczących wynagrodzeń i innych świadczeń za pracę, patrz ustawa o ubezpieczeniu społecznym, § 23-2 i ustawa podatkowa, § 6-2. Obowiązek płacenia podatku pracodawcy pozostaje ważny nawet wtedy, gdy pracodawca nie prowadzi objętej obowiązkiem podatkowym działalności w Norwegii i niezależnie od tego, czy pracownik jest objęty obowiązkiem podatkowym w Norwegii.
Podatek pracodawcy oblicza się w procentach od wynagrodzenia i innych świadczeń wypłacanych za pracę wykonaną w Norwegii lub na norweskim szelfie kontynentalnym. Podatek pracodawcy ma różne stawki w zależności od strefy geograficznej. Najwyższa stawka obowiązuje w strefie 1, obejmującej norweski szelf i duże części Norwegii południowej. Stawka dla strefy 1 wynosi obecnie 14,1%. Przynależność do strefy określa się na podstawie tego, gdzie zarejestrowany jest pracodawca. Zagraniczni pracodawcy, którzy w rejestrze podmiotów gospodarczych są zarejestrowani tylko pod zagranicznym adresem, winni obliczać i wpłacać podatek zgodnie ze stawką ze strefy 1.
Jeśli pracownik wykonuje więcej niż połowę swojej pracy w innej strefie niż ta, w której zarejestrowany jest pracodawca, za pracę tę będzie mogła obowiązywać jednak stawka w strefie wykonywanej pracy.
Pracodawca jest zobowiązany do samodzielnego obliczania opłaty i wpłacania jej 6 razy w roku, patrz punkt 4.2.4.
Jeśli pracownicy są zwolnieni od uczestnictwa w ubezpieczeniu społecznym w Norwegii na podstawie umowy o ubezpieczeniu społecznym lub zgodnie z umową EWG, patrz rozporządzenie EWG nr 1408/71, prowadzi to do tego, że pracodawca jest zwolniony z obowiązku płacenia podatku pracodawcy. Pracownicy mogą także być zwolnieni z uczestnictwa w norweskim ubezpieczeniu społecznym na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym. W takich przypadkach pracodawca może wnosić o zwrot lub obniżenie wysokości norweskiego podatku pracodawcy, gdy można udokumentować, że odpowiadająca temu opłata wnoszona jest w kraju ojczystym od tych samych wynagrodzeń. Wniosek przesyła się do poborcy podatkowego dla zagranicy.
Wyjątki od obowiązkowego członkostwa w systemie ubezpieczeń społecznych dla obcokrajowców przebywających czasowo w Norwegii
Niektórzy pracownicy mogą zostać zwolnieni z obowiązku członkostwa w systemie ubezpieczeń społecznych. Dotyczy to między innymi tak zwanych pracowników wysłanych, objętych umową EWG, a także tych, którzy objęci są umową o ubezpieczeniu społecznym zawartą przez Norwegię.
Zgodnie z umową EWG, patrz EØF nr 1408/71, warunkiem jest to, by taka osoba była objęta ubezpieczeniem społecznym w kraju, w którym pracuje. Wysłany pracownik będzie natomiast z założenia objęty ubezpieczeniem społecznym kraju ojczystego, jeżeli czas pracy w Norwegii nie przekracza 12 miesięcy. Władze odpowiedzialne za ubezpieczenie społeczne w kraju ojczystym winny wystawić potwierdzenie lub zaświadczenie na dowód tego, że dana osoba jest objęta ubezpieczeniem społecznym w kraju ojczystym (blankiet E-101). Blankiet wysyła się na następujący adres:
NAV Utland, postboks 8138 Dep, NO-0033 Oslo, Norwegia
Telefon: +47 23 31 13 00
Podobnie można także wnosić o zwolnienie lub częściowe zwolnienie od uczestnictwa w norweskim ubezpieczeniu społecznym zgodnie z umowami o takim ubezpieczeniu, zawartymi z krajami spoza EWG: Kanadą (osobna umowa z prowincją Quebec), USA, Turcją i Szwajcarią.
Zagraniczni pracownicy pochodzący z krajów spoza EWG i nieobjęci żadną umową o ubezpieczeniu społecznym mogą wnosić o zwolnienie z uczestnictwa w norweskim ubezpieczeniu społecznym zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym, § 2-13. Warunkiem zwolnienia jest to, by pracownik był objęty ubezpieczeniem społecznym w kraju ojczystym oraz by takie ubezpieczenie można było udokumentować.